1423-1430: Βενετοκρατία και Άλωση της Θεσσαλονίκης

Image

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη 1423-1430: Η Βενετοκρατία και η τελευταία άλωση από τους Τούρκους

Συγγραφέας: Νικολέτα Μονιού

Έκδοση: Π. Κυριακίδη (2006)

ISBN: 960-89508-0-5

Τιμη: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Μία από τις περιόδους της ιστορίας της Θεσσαλονίκης για την οποία γνωρίζουμε λίγα ως ελάχιστα πράγματα, είναι αυτή της Βενετοκρατίας. Η περίοδος αυτή κράτησε από το 1423 έως το 1430, χρονιά άλωσης της πόλης μας από τους Οθωμανούς (να και κάτι ακόμη που πολλοί δεν γνωρίζουν, ότι οι Τούρκοι πήραν την πόλη από τους Βενετούς, όχι από τους Βυζαντινούς). Το βιβλίο αυτό ρίχνει λίγο φως σε αυτήν την εποχή, καθώς μας παρουσιάζει δύο κείμενα που αναφέρονται σε αυτήν. Το πρώτο από τον αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Συμεών και το δεύτερο από τον Ιωάννη Αναγνώστη. Για το κείμενο του Ιωάννη Αναγνώστη έχουμε μιλήσει στο παρελθόν, περιέχεται στο βιβλίο «Χρονικά των Αλώσεων της Θεσσαλονίκης«, μία πάρα πολύ καλή δουλειά από τις εκδόσεις του Άγρα.

Η έκδοση στο σύνολό της είναι πολύ καλή. Ανάγλυφος ο τίτλος στο εξώφυλλο, ευρετήριο, βιβλιογραφία και επεξηγηματικές σημειώσεις στο τέλος, μεταφράσεις που διαβάζονται εύκολα, χωρίς κενά στην ανάγνωση και ακατανόητες έννοιες ή συντάξεις λόγου.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία μέρη,

  • την εισαγωγή (αρκετά εκτεταμένη)
  • το κείμενο του Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Συμεών
  • το κείμενο του Ιωάννη Αναγνώστη

Στην εισαγωγή του βιβλίου γίνεται μια αναφορά στα βασικότερα συμβάντα που επηρέασαν την Θεσσαλονίκη, από το 904, χρονιά δηλαδή άλωσης της πόλης από τους Σαρακηνούς, μέχρι και το 1430, χρονιά άλωσης της πόλης από τους Οθωμανούς. Γίνεται αναφορά στο Λατινικό Βασίλειο της Θεσσαλονίκης (1204-1223), στην περίοδο των Ζηλωτών (1341-1349), στην παράδοση της πόλης στους Τούρκους λίγα χρόνια έπειτα (1387-1403) και τελικά στην παράδοση της πόλης στους Βενετούς από τον Ανδρόνικο Παλαιολόγο (1423). Όλα αυτά τα γεγονότα παίξανε τον ρόλο τους, άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο στην κατάρρευση της Θεσσαλονίκης και στην τελικά άλωση της πόλης από τους Οθωμανούς. Οι Θεσσαλονικείς ήταν κουρασμένοι από τους πολλούς και συνεχείς πολέμους, διχασμένοι από μίση πολιτικής και θρησκευτικής προέλευσης, σε μια πόλη που είχε χάσει τον πλούτο της και ήταν αποκομμένη από την ενδοχώρα της Μακεδονίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιγραφές της τελικής Άλωσης του 1430 από άλλους ιστορικούς, πέρα από τον Αναγνώστη (Δούκας, Ψευδο-Φραντζής, Γεώργιος Σφραντζής, Χαλκοκονδύλης). Τέλος υπάρχει και ένα κείμενο για την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453.

Το κείμενο του Συμεών παρουσιάζει την πορεία της πόλης από την πρώτη φορά που η πόλη παραδόθηκε στους Οθωμανούς, μέχρι και την Βενετοκρατία, περίοδο στην οποία ο Συμεών συνέγραψε το κείμενο αυτό. Έχει πάρα πολύ άσχημες αναμνήσεις από την πρώτη περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας. Μαθαίνουμε ότι καταστράφηκαν εκκλησίες και μοναστήρια, αλλά και ότι υπήρχε κακομεταχείριση των Θεσσαλονικέων από τους Οθωμανούς. Στη συνέχεια υπάρχει η αναφορά για την ανακατάληψη της πόλης και τον διορισμό από τον Αυτοκράτορα Μανουήλ Β’ Παλαιολόγο του γιου του Ανδρόνικου ως δεσπότη της πόλης. Ακολουθεί η αναφορά στις επιθέσεις, την πολιορκία των Οθωμανών και την πείνα που κούρασε τους Θεσσαλονικείς, με αποτέλεσμα πολλοί να αλλαξοπιστούν και να ζητάνε παράδοση της πόλης. Στη συνέχεια μιλάει για την αναχώρηση του Ανδρόνικου και την παράδοση της πόλης στους Βενετούς, εξέλιξη που όμως δεν ικανοποιεί τον Συμεών. Στη συνέχεια αναφέρεται σε πολλές επιθέσεις διαφόρων στρατών ενάντια στην πόλη. Σε γενικές γραμμές, ο Συμεών θεωρεί ότι όποτε σώζεται η πόλη, αυτό οφείλεται στην παρέμβαση του Αγίου Δημητρίου, ενώ όποτε υπάρχουν πείνα, κακουχίες και δυσκολίες, αυτό οφείλεται στο ότι οι Θεσσαλονικείς απομακρύνονταν από τις εντολές της Εκκλησίας και του Θεού.

Ο Συμεών θεωρούνταν ηγέτης για τους Θεσσαλονικείς και η γνώμη του επηρέαζε σε μεγάλο βαθμό, τόσο τον λαό, όσο και τον δεσπότη της πόλης. Δυστυχώς πολλές επιλογές του αποδείχτηκαν εκ των υστέρων καταστροφικές για την πόλη. Ο θάνατός του το 1429 αποτέλεσε πλήγμα για το ηθικό των Θεσσαλονικέων, αφού ένιωσαν ότι έχασαν τον αρχηγό τους, ο οποίους τους εκπροσωπούσε μέσα στο αυταρχικό καθεστώς που είχαν εγκαταστήσει οι Βενετοί στην πόλη.

Από τα ελάχιστα που γνωρίζουμε για την Βενετοκρατία, ήταν μια περίοδος καταπίεσης για τους Θεσσαλονικείς. Οι Βυζαντινοί παρέδωσαν υποτίθεται την πόλη στους Βενετούς για να την προστατεύσουν από τους Οθωμανούς, αλλά αυτό ήταν αδύνατο, αφού η κατάρρευση είχε έλθει χρόνια πριν. Οι στιγμές που πέρασε η πόλη ήταν δραματικές και μοιραία ήλθε η Άλωση το 1430, για να ακολουθήσουν τα σχεδόν 500 χρόνια Οθωμανικής κυριαρχίας. Με δεδομένο ότι για την Βενετοκρατία ελάχιστα είναι γνωστά και ότι ουσιαστικά ότι ξέρουμε, το γνωρίζουμε από αυτό το κείμενο του Συμεών, το βιβλίο αυτό θα ενδιαφέρει όσους ασχολούνται με την Βυζαντινή ιστορία της πόλης.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under ΜΟΝΙΟΥ, Νικολέτα, Συγγραφείς

One response to “1423-1430: Βενετοκρατία και Άλωση της Θεσσαλονίκης

  1. Παράθεμα: Η διήγηση του Ιωάννη Αναγνώστη για την Άλωση της Θεσσαλονίκης το 1430 | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s