Περπατώντας στην Βυζαντινή Θεσσαλονίκη

Image

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Περίπατοι στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Ευτυχία Κουρκουτίδου-Νικολαΐδου, Αναστασία Τούρτα

Έκδοση: Καπόν (1997)

ISBN: 960-7254-46-5

Τιμή: Περίπου €25

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Μία από τις σπουδαιότερες και ίσως η πιο έντονη και φανερή φάση της Θεσσαλονίκης, είναι η Βυζαντινή. Η πόλη υπήρξε συμβασιλεύουσα της Κωνσταντινούπολης κατά τα χρόνια του Βυζαντίου και σπουδαίο εμπορικό, στρατιωτικό αλλά και θρησκευτικό κέντρο της αυτοκρατορίας. Τα μνημεία που κοσμούν την πόλη μας από εκείνη την περίοδο είναι διασκορπισμένα παντού και μπορεί να τα θαυμάσει ο κάτοικος ή ο επισκέπτης της Θεσσαλονίκης. Το βιβλίο αυτό απευθύνεται κυρίως στον επισκέπτη, σε αυτόν ο οποίος ήρθε για λίγες ημέρες στην πόλη και θέλει να γνωρίσει από κοντά κάποια μνημεία της.

Οι συγγραφείς είναι από τα γνωστότερα ονόματα στον χώρο της Βυζαντινής Αρχαιολογίας για την Θεσσαλονίκη. Υπήρξαν συγγραφείς του εκπληκτικού λευκώματος για τα ψηφιδωτά της πόλης (περισσότερα για αυτό μπορείτε να διαβάσετε εδώ). Επίσης αμφότερες πέρασαν από την θέση του Διευθυντή του Βυζαντινού Μουσείου της Θεσσαλονίκης.

Όπως σε όλες τις εκδόσεις Καπόν, και εδώ η ποιότητα είναι άριστη. Πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, πάρα πολύ καλή ποιότητα εκτύπωσης φωτογραφιών με όμορφα χρώματα. Υπάρχουν βιβλιογραφικά στοιχεία στο τέλος, ενώ χρήσιμος για τον τουρίστα είναι ο χρονολογικός πίνακας μνημείων της πόλης, από όπου μπορεί να διαβάσει κατευθείαν για το μνημείο για το οποίο ενδιαφέρεται.

Ουσιαστικά εδώ μιλάμε για ένα είδος τουριστικού οδηγού, ο οποίος επικεντρώνεται στα Βυζαντινά μνημεία κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά. Υπάρχουν αναφορές και για Οθωμανικά κτίρια, για τα Τείχη και για την Ροτόντα. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί από όσο γνωρίζω σε αγγλικά και γερμανικά και πιθανότατα και σε άλλες γλώσσες, αλλά δεν το γνωρίζω με σιγουριά.

Το βιβλίο ουσιαστικά περιγράφει περιηγήσεις μέσα στο σύνολο της παλιάς πόλης, δηλαδή το μέρος εκείνης της Θεσσαλονίκης, το οποίο βρισκόταν μέσα από τα τείχη. Μέσα σε 8 κεφάλαια, ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να ταξιδέψει μέσα στην πόλη, να γνωρίσει τα μνημεία της και την ιστορία του τόπου. Και για να μην μπερδεύεται, το βιβλίο του προτείνει συγκεκριμένες διαδρομές. Μπορεί αν θέλει ο αναγνώστης να κάνει περισσότερες από μία διαδρομές ημερησίως. Συνοπτικά οι διαδρομές αυτές είναι:

  1. Βόλτα δίπλα στα τείχη, χωρίς πολλές στάσεις, γιατί η απόσταση είναι σχετικά μεγάλη (8χλμ υπολογίζεται το μήκος των Τειχών)
  2. Περίπατος από τον Λευκό Πύργο ως τον Άγιο Αντώνιο (τον προστάτη των τρελών, απέναντι από την Μασονική Στοά και τον κινηματογράφο Μακεδονικόν για όσους δεν ξέρουν που βρίσκεται) και από εκεί στην Νέα Παναγιά για να καταλήξει η βόλτα στην γέφυρα της 3ης Σεπτεμβρίου και το εκεί παλαιοχριστιανικό νεκροταφείο.
  3. Στην ανατολική μεριά της Εγνατίας για να δούμε την Υπαπαντή, τον ναό του Χριστού Σωτήρα και την Παναγούδα και τον Ναό του Αγίου Παντελεήμονα και από εκεί στην Ροτόντα για να καταλήξουμε στην Καμάρα
  4. Από τις πιο ενδιαφέρουσες περιηγήσεις, αυτή στην Άνω Πόλη (προσωπικά η αγαπημένη μου). Ξεκινά από τον Πύργο του Ορμίσδα, συνεχίζει στον εκπληκτικό ναό του Αγίου Νικολάου Ορφανού, κατηφορίζει ελαφρώς για να φτάσει στην Λαοδηγήτρια, από εκεί ακολουθώντας την Ολυμπιάδος φτάνει στην Κινστέρνα, λίγο πιο βόρεια είναι το Βυζαντινό Λουτρό, χαμένο μεταξύ των πολυκατοικιών και κοντά εκεί είναι και ο Ναός των Ταξιαρχών. Η επόμενη στάση είναι ο ναός του Οσίου Δαβίδ, ένα εκκλησάκι το οποίο είναι παγκοσμίως γνωστό για τα πανέμορφα ψηφιδωτά του (το ξέρουν οι τουρίστες που βρίσκεται και δεν το γνωρίζουν οι Θεσσαλονικείς…). Έχει και πανέμορφη θέα από εκεί. Λίγο πιο ψηλά, αν ο αναγνώστης θέλει να απολαύσει ακόμα καλύτερη θέα, θα φτάσει στην Μονή Βλατάδων, ενώ καταλήγει η διαδρομή αυτή στον Πύργο του Τριγωνίου
  5. Άλλη μια ενδιαφέρουσα διαδρομή είναι αυτή που ξεκινά από τον Προφήτη Ηλία, θα συνεχίσει κατηφορίζοντας προς την Αγία Αικατερίνη, από εκεί μέσω της Παλιάς Λαχαναγοράς θα φτάσει στους Άγιους Αποστόλους και με μια μικρή παράκαμψη μπορεί να δει το Πασά Χαμάμ, γνωστό ως Λουτρά Φοίνιξ, τα οποία λειτουργούσαν μέχρι το 1981. Η βόλτα αυτή θα καταλήξει στο Τοπ Χανέ, το γνωστό φρούριο πίσω από τα δικαστήρια.
  6. Μικρότερη σε έκταση, αλλά πάρα πολύ ενδιαφέρουσα είναι η επόμενη πρόταση για βόλτα. Ουσιαστικά πρόκειται για μια διαδρομή μέσα στην παλιά αγορά της πόλης. Ξεκινάμε από τον Άγιο Μηνά (ας προσπαθήσει να φανταστεί ο αναγνώστης ότι ο Άγιος Μηνάς κάποτε ήταν παραθαλάσσιος), πάμε από εκεί στο γνωστό Γιαχουντί Χαμάμ (το οποίο πρόσφατα ανακαινίστηκε) και μετά βόρεια για να δούμε το μοναδικό Μπεζεστένι. Η βόλτα θα καταλήξει στο Χαμζά Μπέη Τζαμί, που ελάχιστοι το γνωρίζουν με αυτό το όνομα, αλλά όλοι καταλαβαίνουν για ποιό μιλάμε αν τους πούμε ότι είναι το παλιό Αλκαζάρ.
  7. Η επόμενη πρόταση έχει να κάνει με κτίρια που βρίσκονται γύρω από την ευρύτερη περιοχή της Αρχαίας Ρωμαϊκής Αγοράς. Ξεκινά από το Αλατζά Ιμαρέτ και το Γενί Χαμάμ (την γνωστή μας Αίγλη) και κάνει μια πρώτη στάση στον Άγιο Δημήτριο, όπου έχει ο αναγνώστης να θαυμάσει πάρα πολλά πράγματα, όχι μόνο το εσωτερικό του ναού, αλλά και την Κρύπτη. Κατηφορίζοντας θα περάσει δίπλα από την Αρχαία Ρωμαϊκή Αγορά για να καταλήξει στην πανέμορφη Παναγία Χαλκέων, γνωστή και ως Κόκκινη Εκκλησία. Με κατεύθυνση ανατολικά, θα δούμε πρώτα το Μπεή Χαμάμ και θα καταλήξουμε στην κατά την γνώμη μου σπουδαιότερη εκκλησία της πόλης (και για μένα η ομορφότερη), την Παναγία Αχειροποίητο.
  8. Η τελευταία βόλτα είναι η μικρότερη όλων, αλλά το γεγονός ότι με αυτήν ο αναγνώστης θα δει την Αγία Σοφία, την Κατακόμβη του Αγίου Ιωάννη και φυσικά την Μητρόπολη της Θεσσαλονίκης, τον ναό του Γρηγορίου Παλαμά, την κάνει εξίσου ενδιαφέρουσα.

Αυτές είναι οι προτεινόμενες διαδρομές. Καλό νομίζω όμως θα ήταν να ξέρει ο αναγνώστης ότι πολλά από αυτά τα μνημεία λειτουργούν περιορισμένες ώρες. Κυριακές που θα μπορούσε κάποιος να τα δει, κλείνουν μετά την Λειτουργία, τις δε καθημερινές το απόγευμα είναι τις περισσότερες φορές επίσης κλειστά. Η ομορφιά τους δεν είναι μόνο το αρχιτεκτονικό τους σχέδιο, αλλά κυρίως το εσωτερικό τους. Ό,τι και να σας πω για παράδειγμα για την Αχειροποίητο, αξίζει να δείτε μόνοι σας την επιγραφή του Μουράτ Β’ (ο οποίος όταν κατέλαβε την πόλη, φρόντισε να το γράψει σε κολόνα της εκκλησίας), τον σταυρό πάνω από το ιερό στην Πλατυτέρα και το ψηφιδωτό στο δάπεδο που βρήκανε στην βορειοανατολική γωνία της Εκκλησίας.

Πιστεύω πως ο κάτοικος μιας πόλης πρέπει κάποιες στιγμές να γίνεται επισκέπτης της, τουρίστας που ήρθε από τόπο μακρινό και θέλει να την περπατήσει και να την μάθει. Οι ζωές μας κινούνται με τέτοιους ρυθμούς, που δεν μας επιτρέπουν να δούμε τριγύρω μας και να θαυμάσουμε την κληρονομιά του τόπου. Στην αρχή έγραψα ότι το βιβλίο αυτό απευθύνεται κυρίως σε ξένους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης. Αλλά νομίζω ότι περισσότερο χρήσιμο είναι στον Θεσσαλονικέα. Εφοδιαστείτε ελαφρά παπούτσια, διαλέξτε μια όμορφη ημέρα και παρέα με αυτό το βιβλίο, βγείτε έξω στην πόλη και μάθετε κάποια από τα μυστικά της.

Advertisements

5 Σχόλια

Filed under ΚΟΥΡΚΟΥΤΙΔΟΥ-ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ, Ευτυχία, Συγγραφείς, ΤΟΥΡΤΑ, Αναστασία

5 responses to “Περπατώντας στην Βυζαντινή Θεσσαλονίκη

  1. Παράθεμα: Ο ναός του Σωτήρα Χριστού ή το “εκκλησάκι Παλαιών Πατρών και Εγνατία” | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Ένα βιβλιαράκι για την Αχειροποίητο | Vivlioniki

  3. Παράθεμα: Ένας μικρός τουριστικός οδηγός των μνημείων της Θεσσαλονίκης από το 1954 | Vivlioniki

  4. Παράθεμα: Ιστορικά συμπεράσματα από τη μελέτη των ψηφιδωτών στο ναό του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης | Vivlioniki

  5. Παράθεμα: Ένας μικρός οδηγός για τη Μονή Λατόμου (Όσιος Δαβίδ) | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s