Ο αιματοβαμμένος 20ος αιώνας της Θεσσαλονίκης

Image

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το παλίμψηστο του αίματος – Πολιτικές δολοφονίες και εκτελέσεις στην Θεσσαλονίκη (1913-1968)

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: Επίκεντρο (2010)

ISBN: 978-960-458-280-8

Τιμή: Περίπου €25

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν λίγο καιρό σας είχα μιλήσει για το βιβλίο του Σπύρου Κουζινόπουλου σχετικά με κάποιες από τις πολιτικές δολοφονίες που έγιναν στην Θεσσαλονίκη. Εκεί είχα αναφέρει και το βιβλίο του Γιώργου Αναστασιάδη, για το οποίο θέλω να σας μιλήσω σήμερα.

Η έκδοση είναι προσεγμένη, πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, ωραίο κιτρινισμένο χαρτί που προσδίδει στο βιβλίο ένα άρωμα παρελθόντος και πολλές φωτογραφίες. Η βιβλιογραφία είναι πλουσιότατη, ενώ υπάρχει στο τέλος και ευρετήριο όρων.

Στο βιβλίο του ο Αναστασιάδης έχει πάρει κείμενα πολλών συγγραφέων και ερευνητών, από τα οποία αντλεί τις πληροφορίες του και μεταφέρει στον αναγνώστη το κλίμα και τις συνθήκες εκείνων των εποχών. Κείμενα των Πετρόπουλου, Χριστιανόπουλου, Σκαμπαρδώνη, Ζαφείρη, Κοροβίνη, Αλαβέρα και πολλών άλλων υπάρχουν στο βιβλίο.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 6 μεγάλα κεφάλαια, τα οποία μετά διαιρούνται σε κάποια μικρότερα. Τα 6 βασικά κεφάλαια είναι,

  • Εισαγωγή
  • Περίοδος 1913-1940
  • Κατοχή
  • Εμφύλιος Πόλεμος
  • Μετεμφυλιακά χρόνια, μέχρι και το 1968
  • Επίλογος

Η εισαγωγή είναι αρκετά εκτεταμένη. Έχει 7 μικρότερα κεφαλαιάκια, τα οποία έχουν κάποιο ενδιαφέρον, αν και προσωπικά αυτό που βρήκα περισσότερο ενδιαφέρον είναι η φωτογραφία με τον πίνακα του Μοσχίδη για το «Κόκκινο Σπίτι» της Θεσσαλονίκης, ένα κτίσμα συνδεδεμένο με πολλές φρικιαστικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της Θεσσαλονίκης, το οποίο δεν υπάρχει σήμερα και γενικά σπανίζουν οι φωτογραφίες του. Ξέρουμε ότι βρισκόταν δίπλα στην παλιά ταβέρνα του Λαδά, κοντά στην Τριανδρία και πίσω από το Καυτανζόγλειο Στάδιο.

Το κεφάλαιο που καλύπτει τα έτη 1913-1940 ξεκινά με μια αφήγηση για την Σφαγή των Προξένων, που συνέβη το 1876. Από εκεί και πέρα, υπάρχουν μικρά κεφάλαια για την δολοφονία του Βασιλέα Γεωργίου Α’, τον εμπρησμό του συνοικισμού Κάμπελ, τα γεγονότα του Μάη του 1936, αλλά και λιγότερο γνωστές πολιτικές δολοφονίες και εγκλήματα, όπως η εκτέλεση του Στυλιανού Βολάνη, η δολοφονία του Μοσκόφ κα.

Για τις εκτελέσεις και τις δολοφονίες κατά την διάρκεια της Κατοχής μιλάει το επόμενο κεφάλαιο, το οποίο βρήκα προσωπικά πολύ ενδιαφέρον. Από την γενοκτονία των Εβραίων, την δράση των Ταγμάτων Ασφαλείας, την σφαγή στον Χορτιάτη μέχρι και την παρουσίαση του «κολαστηρίου» του Παύλου Μελά.

Το κεφάλαιο για τις δολοφονίες και τα εγκλήματα του Εμφυλίου, αν και καλύπτει χρονικό διάστημα μόλις 5 ετών (1944-1949), είναι το μεγαλύτερο του βιβλίου. Ίσως επειδή και το αίμα που χύθηκε εκείνη την περίοδο να ήταν το περισσότερο. Δολοφονίες κατά την ΕΑΜοκρατία, δολοφονία του Ζέβγου (ή Ζεύγου όπως ίσως να διαβάσετε το όνομά του αλλού), το Γεντί Κουλέ, η επίθεση των ανταρτών κατά της Θεσσαλονίκης και η μετέπειτα διαπόμπευση των συλληφθέντων (από τις πιο μαύρες σελίδες της ιστορίας της πόλης), η δολοφονία του Πολκ και ένα κεφάλαιο για την «τελετουργία των εκτελέσεων.

Αλλά ούτε το τέλος του Εμφυλίου κλείνει τον κύκλο του αίματος, ο οποίος συνεχίζει να μεγαλώνει και κατά τα μετεμφυλιακά χρόνια. Οι πληγές είναι ανοιχτές, υπάρχουν πλέον νικητές και ηττημένοι, κυνηγοί και κυνηγημένοι και καμία διάθεση ειρήνευσης, με το παρελθόν να βαραίνει, η ανάγκη για εκδίκηση είναι μεγαλύτερη από την ανάγκη για δημιουργία. Το αίμα των Λαμπράκη, Τσαρουχά και Χαλκίδη πότισε την γη της Θεσσαλονίκης. Υπάρχει επίσης αναφορά και στην υπόθεση Παγκρατίδη ή πιο γνωστή ως υπόθεση του Δράκου του Σέιχ Σου, για την οποία αν θέλετε μπορείτε να διαβάσετε το βιβλίο «Ο γύρος του θανάτου» του Θωμά Κοροβίνη, για το οποίο σας είχα μιλήσει παλαιότερα.

Ο επίλογος προσπαθεί να εξηγήσει για ποιό λόγο έγιναν τόσες δολοφονίες και εκτελέσεις στην πόλη μας, χωρίς αυτή να είναι πρωτεύουσα ή κέντρο των αποφάσεων.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ, τόσο για τις λεπτομέρειες που έχει, όσο και για το γεγονός ότι ανοίγει την πόρτα για περισσότερη έρευνα σε κάποιον αναγνώστη. Νομίζω ότι αξίζει να βρίσκεται στην βιβλιοθήκη σας.

Advertisements

7 Σχόλια

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς

7 responses to “Ο αιματοβαμμένος 20ος αιώνας της Θεσσαλονίκης

  1. Παράθεμα: Κομμάτια της σύγχρονης ιστορίας της Θεσσαλονίκης | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Η γενιά και η δεκαετία του ’60 στην Θεσσαλονίκη | Vivlioniki

  3. Παράθεμα: Σημεία της Θεσσαλονίκης βαμμένα με αίμα | Vivlioniki

  4. Παράθεμα: Πτώματα και εκτελέσεις στη Θεσσαλονίκη της Κατοχής και του Εμφυλίου | Vivlioniki

  5. Παράθεμα: Η μυθιστορία ενός εγκλήματος πάθους στη Θεσσαλονίκη του 1950 | Vivlioniki

  6. Παράθεμα: Πολιτικά εγκλήματα στη Θεσσαλονίκη (1876-1968) | Vivlioniki

  7. Παράθεμα: Η γενιά και η δεκαετία του ’60 στην Θεσσαλονίκη | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s