Τα ψηφιδωτά δάπεδα της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20170523

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Τα ψηφιδωτά δάπεδα της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Παναγιώτα Ασημακοπούλου-Ατζακά

Έκδοση: Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών (1998)

ISBN: 960-86095-3-4

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στους χιλιάδες ιστορικούς τίτλους, που κυκλοφόρησαν σχετικά με τη Θεσσαλονίκη, υπάρχουν κάποιοι, που ξεχωρίζουν για την αξία και τη σημασία τους. Για ένα τέτοιο βιβλίο θα μιλήσουμε στη σημερινή ανάρτηση, το μοναδικό έργο της Παναγιώτας Ασημακοπούλου-Ατζακά αφιερωμένο στα ψηφιδωτά δάπεδα της Θεσσαλονίκης.

Η έκδοση είναι άριστη. Η έκδοση αυτή είχε χρηματοδοτηθεί από τον Οργανισμό «Θεσσαλονίκη, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 1997». Η πλουσιότατη βιβλιογραφία είναι στην αρχή του βιβλίου, μαζί με τις συντομογραφίες, οι οποίες είναι πάρα πολλές. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει κατάλογος με τους πίνακες, τις εικόνες, ένα ευρετήριο και όλες οι φωτογραφίες μαζεμένες. Σκληρό εξώφυλλο δερματόδετο, που καλύπτεται από πλαστικοποιημένη κουβερτούρα. Δυστυχώς οι περισσότερες φωτογραφίες είναι ασπρόμαυρες και δεν μπορούν να αναδειχτούν τα χρώματα των ψηφιδωτών. Υπάρχουν φυσικά και κάποιες έγχρωμες φωτογραφίες. Υπάρχει επίσης και ένας χάρτης, που σημειώνει τις θέσεις, όπου βρέθηκαν τα διάφορα ψηφιδωτά δάπεδα στην πόλη.

Το βιβλίο είναι η τρίτη συνέχεια ενός μεγάλου έργου με τίτλο «Σύνταγμα των παλαιοχριστιανικών ψηφιδωτών δαπέδων της Ελλάδος», που αναφέρεται στα δάπεδα, που συναντάμε σε Μακεδονία και Θράκη. Πιο συγκεκριμένα το βιβλίο είναι το πρώτο μέρος αυτής της τρίτης συνέχειας και επικεντρώνεται στα ψηφιδωτά δάπεδα, που βρέθηκαν σε διάφορες ανασκαφές, είτε αρχαιολογικές, είτε σε ανασκαφές για χτίσιμο οικοδομών.

Χρονικά το βιβλίο μελετάει τα δάπεδα από την προγαλεριανή περίοδο (2ος αιώνας μ.Χ.) έως και τον 6ο αιώνα μ.Χ. Πρόκειται για μία περίοδο με έντονη οικοδομική δραστηριότητα στην πόλη, με αποτέλεσμα και τη δημιουργία πολλών ψηφιδωτών δαπέδων σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια.

Το κείμενο είναι εξαιρετικά δύσκολο για τον μέσο αναγνώστη, ο οποίος δεν διαθέτει εξειδικευμένες γνώσεις αρχαιολογίας ή αρχιτεκτονικής. Βέβαια το βιβλίο δεν απευθύνεται στον μέσο αναγνώστη. Προσωπικά διάβασα κάποια κομμάτια του μόνο, όσα μπορούσα να καταλάβω με τη βοήθεια σημειώσεων, του διαδικτύου και άλλων βιβλίων. Υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες (για καλό το λέω αυτό) και ο αναγνώστης θα πρέπει να διαβάζει το κείμενο και να πηγαίνει στις πίσω σελίδες, όπου υπάρχουν οι φωτογραφίες και τα σχέδια έτσι ώστε να καταλαβαίνει πάνω κάτω κάποια πράγματα.

Κάτι, που εντυπωσιάζει τον αναγνώστη είναι ότι τα ψηφιδωτά αυτά δεν υπάρχουν μόνο σε ναούς και άλλα κτίρια στο κέντρο της πόλης, αλλά υπάρχουν πάρα πολλά δείγματα όσο ανεβαίνουμε προς την Άνω Πόλη. Κάποια από αυτά αποσπάσθηκαν και είναι σε μουσεία, κάποια παρέμειναν στη θέση τους και βρίσκονται σε υπόγεια πολυκατοικιών και δυστυχώς για μερικά αγνοείται η τύχη τους. Ανατολικά στην περιοχή των Πανεπιστημίων και δυτικά στη σημερινή Ξηροκρήνη έχουν επίσης βρεθεί πολλά ψηφιδωτά δάπεδα, όπως και στο Πανόραμα ακόμη!

Αυτό, που χάρηκα πάντως ήταν οι εικόνες και τα σχέδια, καθώς με ταξίδεψαν στα χρόνια εκείνα και μου έδωσαν μια εικόνα για το πού περπατούσαν οι συμπολίτες μας εκείνης της εποχής. Θα προτιμούσα βέβαια όλες οι φωτογραφίες να είναι έγχρωμες.

Πριν από κάμποσο καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki το εκπληκτικό έργο «Ψηφιδωτά της Θεσσαλονίκης«, που αναφερόταν στα ψηφιδωτά των Βυζαντινών ναών της πόλης μας. Το βιβλίο αυτό της Ασημακοπούλου-Ατζακά εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για την σπουδαία αυτή τέχνη της ψηφοθεσίας στην πόλη μας. Με τις ανασκαφές για τα έργα του Μετρό βρέθηκαν και άλλα δείγματα τέτοιας τέχνης, τα οποία πιστεύω καλό θα ήταν να συμπεριληφθούν σε μια νεότερη έκδοση, όσο δύσκολο και αν είναι κάτι τέτοιο. Μπορεί το βιβλίο προσωπικά να με δυσκόλεψε πολύ και να μην κατάφερα να το διαβάσω όλο, αλλά η αξία του είναι δεδομένη.

 

Σχολιάστε

Filed under ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ-ΑΤΖΑΚΑ, Παναγιώτα, Συγγραφείς

Ένα νοσταλγικό ταξίδι στο κέντρο της πόλης

Σάρωση_20170522

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λες και ήταν χθες… Θεσσαλονίκη 1945-1960

Συγγραφέας: Άγγελος Καριπίδης

Έκδοση: University Studio Press (2008)

ISBN: 978-960-12-1668-3

Τιμή: Περίπου €25

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία αναμνήσεων, που έχω διαβάσει τελευταία είναι και αυτό της σημερινής ανάρτησης. Ο συγγραφέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, το σπίτι του είναι στην οδό Κούσκουρα και στο βιβλίο αυτό μας αφηγείται πολλά και σημαντικά πράγματα για αυτήν την περιοχή της πόλης μας, που σήμερα την διασχίζουμε καθημερινά και δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε ίσως πως πριν 60-70 χρόνια ήταν η «γειτονιά» κάποιων ανθρώπων.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Αρκετές φωτογραφίες από εφημερίδες, προσωπικά και οικογενειακά αρχεία. Ευανάγνωστο κείμενο και σωστή ταξινόμηση του υλικού, πανάκριβο όμως στα €25.

Ο Καριπίδης, όπως και οι περισσότεροι συγγραφείς βιβλίων αναμνήσεων, δεν είναι επαγγελματίας συγγραφέας, ούτε λογοτέχνης. Οδοντίατρος στο επάγγελμα, τον ώθησε στη συγγραφή αυτού του έργου η αγάπη του για την πόλη, την γειτονιά του, πιθανότατα μια νοσταλγία για τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια. Επέλεξε να αναφερθεί στα χρόνια από το 1945 έως το 1960, από τα 6 του δηλαδή έως τα 20 χρόνια του (γεννήθηκε το 1939).

Κάθε φορά σε τέτοιου είδους βιβλία θα πρέπει ο αναγνώστης να έχει στο νου ότι δεν πρόκειται για λογοτεχνικά, ούτε ιστορικά βιβλία και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με αυτόν τον τρόπο και να δέχονται τέτοια κριτική. Μπορεί να έχουν πολλά ιστορικά στοιχεία, ίσως κάποιοι, που έχουν μεγαλύτερο ταλέντο στη γραφή να μπορούν να παρουσιάζουν τις αναμνήσεις τους με μεγαλύτερη μαεστρία, αλλά τέτοια βιβλία έχουν αξία κυρίως για την τοπογραφία και την μικροϊστορία ενός τόπου. Οι πρωταγωνιστές τις περισσότερες φορές είναι καθημερινοί άνθρωποι, τα γεγονότα απλά και καθημερινά, αλλά το σύνολο αυτών άφησαν το χρώμα τους στη ζωή του τόπου.

Τοπικά κινούμαστε κυρίως στο κέντρο της πόλης, τουλάχιστον όπως το θεωρούμε σήμερα, δηλαδή η περιοχή από τη Λεωφόρο Νίκης έως την Εγνατία και από τη Δραγούμη έως την Εθνικής Αμύνης (στο περίπου). Υπάρχουν και κάποιες αναφορές για άλλα μέρη, όπως για παράδειγμα το κεφάλαιο, που μιλάει για το Κολλέγιο Ανατόλια, όπου ο Καριπίδης πήγε σχολείο ή αναφορές για τη Δράμα, τόπο καταγωγής του συγγραφέα. Χρονικά όπως είπαμε κινούμαστε στα πρώτα 15 μεταπολεμικά χρόνια, μία περίοδος ιδιαίτερα δύσκολη για την πόλη, που συνέρχεται από τις δυσκολίες της Κατοχής και του Εμφυλίου.

Ο Καριπίδης ταξινομεί σε μικρά κεφάλαια τις αναμνήσεις του κάνοντας το βιβλίο του πολύ εύκολο στην ανάγνωσή του. Το πρώτο κεφάλαιο με τίτλο «Η παλιά γειτονιά» είναι από τα πιο ενδιαφέροντα, καθώς δίνει πληροφορίες για τους κατοίκους και τους μαγαζάτορες της γειτονιάς του. Εδώ υπάρχουν και κάποια στοιχεία για τη ζωή του Ευριπίδη Μπακιρτζή, ηγετικού στελέχους του ΕΛΑΣ. Πολλά λαογραφικά στοιχεία στα κεφάλαια «Τα παιδικά μας παιχνίδια» και «Παιδικά βιβλία και περιοδικά», όπου παρουσιάζονται δραστηριότητες των παιδιών εκείνης της εποχής. Τα κεφάλαια «Ο Στακτήρας της Μητροπόλεως» και «Τα ταξί της Θεσσαλονίκης και η πιάτσα της Μητροπόλεως» δίνουν στον αναγνώστη μια εντελώς διαφορετική εικόνα ενός από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους της πόλης, δεν νομίζω κανείς να φανταζόταν ποτέ πως μπροστά στη στάση του ΟΑΣΘ στη Μητρόπολη τα βυτιοφόρα γέμιζαν με νερό για να το πετούν στους χωματόδρομους και να μην σηκώνεται σκόνη! Τα κεφάλαια για τα μαγαζιά «Άρης» (καφεκοπτήριο), «Παρισινόν» (ζαχαροπλαστείο), «Α.Γ. Βλαχοδήμος» (δερμάτινα είδη), «Φλόκα» (ζαχαροπλαστείο), «Κληματαριά» (ταβέρνα) μιλάνε για μέρη, που οι παλαιότεροι Θεσσαλονικείς (ειδικά του κέντρου) τα μνημόνευαν πολύ συχνά (την Κληματαριά την πρόλαβα κι εγώ) και η ζωή τους κινούνταν ως έναν βαθμό γύρω από αυτά. Εξαιρετικό το κεφάλαιο, που μιλάει για «Τα στέκια της νεολαίας», με αναφορές σε θρυλικά μαγαζιά όπως «Η Εκάλη», «Η Πεταλούδα» και η «Χορτοφαγία» του Γκιγκιλίνη, τα οποία σήμερα μπορεί να μην λένε απολύτως τίποτα στους νεότερους, αλλά αποτέλεσαν για πολλά χρόνια τους τόπους συνεύρεσης των εφήβων, τα πρώτα cafe του είδους τους. Στο ίδιο κύμα και το κεφάλαιο «Τα σφαιριστήρια, οι χαμένοι παράδεισοι των νεανικών μας χρόνων». Το κεφάλαιο «Για μπάνια στην Περαία» μιλάει για τα βαποράκια, στα οποία έχουν γίνει πολλές αναφορές και σε άλλα βιβλία, και τα οποία μετέφεραν κόσμο από την πόλη προς τις παραλίες της Περαίας και της Αγίας Τριάδας. Και αυτά είναι μόνο κάποια από τα κεφάλαια του βιβλίου, υπάρχουν επίσης για το σινεμά, το θέατρο, το ποδόσφαιρο και τον αθλητισμό γενικότερα της πόλης εκείνη την περίοδο και πολλά άλλα γνωστά και άγνωστα, που συνέβησαν στην πόλη μας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Ίσως επειδή κινούμαι πολύ συχνά στις περιοχές, που αναφέρει και ο συγγραφέας και μεγάλωσα βγαίνοντας σε στέκια και μαγαζιά, που ήταν στους δρόμους για τους οποίους μιλάει και το βιβλίο. Άλλωστε όποιος είναι περίπου στα 40 σίγουρα θα έχει ακούσει για την «Ωραία», τόπο συνάντησης για πολλά χρόνια, να φανταστείτε ότι το μαγαζί έχει κλείσει εδώ και χρόνια και εγώ ακόμη λέω το «ραντεβού στην Ωραία». Αξίζει να το χαρίσετε σε άτομα, που μεγάλωσαν στο κέντρο της πόλης, θα εκτιμήσουν ιδιαίτερα αυτό το ταξίδι στο χρόνο και στη μνήμη.

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΡΙΠΙΔΗΣ, Άγγελος, Συγγραφείς

Η αυτοβιογραφία μιας Εβραίας Θεσσαλονικιάς της μεταπολεμικής γενιάς

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Στη σκιά της μνήμης

Συγγραφέας: Φλώρα Μόλχο

Έκδοση: University Studio Press (2016)

ISBN: 978-960-12-2257-8

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης αποτελεί μια μαρτυρία αναμνήσεων, είδος, που έχουμε συναντήσει σε πάρα πολλά βιβλία, που έχουμε διαβάσει και έχουν παρουσιαστεί από τη Vivlioniki. Το ενδιαφέρον όμως αυτού του έργου είναι ότι γράφτηκε από μία συγγραφέα, που ανήκει στην πρώτη μεταπολεμική γενιά Εβραίων Θεσσαλονικέων, μία γενιά παιδιών, που δεν έζησαν μεν τις φρικτές εμπειρίες του Ολοκαυτώματος, αλλά βίωσαν το μετατραυματικό σοκ του εγκλήματος αυτού.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφη. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες κυρίως από το οικογενειακό αρχείο της συγγραφέως. Στο τέλος υπάρχουν κάποια ντοκουμέντα, στα οποία αναφέρεται η Μόλχο στο βιβλίο, ντοκουμέντα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το έργο το προλογίζει ο πρόεδρος της Ισραηλίτικης Κοινότητας Θεσσαλονίκης κ. Δαυίδ Σαλτιέλ καθώς και ο Maurizio De Rosa, συνάδελφος της συγγραφέως. Η φωτογραφία στο εξώφυλλο έχει μια φωτογραφία με τη γιαγιά, τη μητέρα και μια ξαδέρφη της Μόλχο, ενώ η ίδια είναι μωρό στην αγκαλιά της μητέρας της. Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει αρχικά στην Ιταλία το 2014 με τίτλο «Anamnesis. Ricordi familiari di un’ebrea sefardita di Salonicco»

Η αυτοβιογραφία της Μόλχο δεν είναι λογοτεχνικό κείμενο, οπότε δεν πρέπει να κρίνεται ως ένα τέτοιο. Η συγγραφέας μπορεί να δίδασκε Νέα Ελληνικά στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα, αλλά δεν είναι συγγραφέας. Αυτό βέβαια δεν είναι μειονέκτημα για το βιβλίο αυτό. Ούτε όμως και ιστορικό κείμενο είναι, αν και έχει αρκετά ιστορικά στοιχεία, μαζί με κάποια μικρά λαθάκια, εκ των οποίων το πιο χτυπητό έχει να κάνει με το ότι αναφέρει πως υπήρχαν πολλές μαζώξεις των Εβραίων από τους Γερμανούς στην Πλατεία Ελευθερίας.

Η Μόλχο δεν έχει κάποια συγγένεια με τη γνωστή οικογένεια των Μόλχο, που είχανε το ιστορικό βιβλιοπωλείο. Μεγάλωσε στο κέντρο, σε σπίτι της Παλιάς Παραλίας σε μια οικογένεια μάλλον μεγαλοαστική. Οι αναμνήσεις της από την παιδική της ηλικία μας δίνουν κάποιες λίγες πληροφορίες για το κέντρο της πόλης, αν και δεν νομίζω ότι εκφράζει το κλίμα της εποχής, καθώς μία μικρή μειοψηφία μπορούσε να ζει όπως ζούσε η Μόλχο, λόγω οικονομικών ανισοτήτων. Ενδιαφέρον όμως έχουν οι περιγραφές της για το πώς ζούσε μια εβραϊκή οικογένεια μεταπολεμικά, προσπαθώντας να βρει ισορροπίες μέσα σε ένα ιδιαίτερο κλίμα. Μετά το Ολοκαύτωμα της πόλης οι Εβραίοι Θεσσαλονικείς είναι πλέον ελάχιστοι, ενώ και από όσους επέστρεψαν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης πολλοί επιλέγουν τη λύση της φυγής, είτε προς την Αθήνα, είτε προς το Ισραήλ, είτε για κάπου αλλού.

Περισσότερο πιστεύω η Μόλχο γράφει αυτό το βιβλίο της για τους γονείς της, για να μείνουν για την οικογένειά της οι πληροφορίες σχετικά με το τι πέρασαν αυτοί οι άνθρωποι και οι συγγενείς τους. Ο μεν πατέρας της σώθηκε φεύγοντας στην Αθήνα και με πλαστή ταυτότητα, η δε μητέρα της έμεινε κρυμμένη σε ένα υπόγειο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το κυνηγητό και ο αγώνας για επιβίωση υπό τέτοιες δύσκολες συνθήκες φαίνεται να επηρέασαν κυρίως τη μητέρα της. Από εκεί και πέρα αναφέρονται αρκετές πληροφορίες για τη ζωή των συγγενών της, κάποιες εκ των οποίων έχουν ενδιαφέρον, όπως για παράδειγμα το ότι η Μόλχο ήταν ξαδέρφη του πολύ γνωστού συνθέτη Ζακ Ιακωβίδη. Κάποιες από τις πληροφορίες, που είναι πολύ προσωπικές, μου φάνηκαν αδιάφορες και μερικές, που αφορούν τρίτα πρόσωπα, ίσως καλό θα ήταν να μην αναφέρονται καν.

Το θέμα με το πώς αισθάνεται ένας Εβραίος Θεσσαλονικέας, που ανήκει στην μεταπολεμική γενιά το είχε αναφέρει και ο Αλμπέρτο Ναρ και γενικά είναι ένα θέμα για το οποίο δεν έχουν γραφτεί πολλά πράγματα. Το κείμενο της Μόλχο μπορεί στο σύνολό του να μην με συνάρπασε, αλλά έχει κάποια σημεία με εξαιρετικό ενδιαφέρον, ενώ τα ντοκουμέντα στο τέλος του βιβλίου έχουν ιδιαίτερη αξία.

Σχολιάστε

Filed under ΜΟΛΧΟ, Φλώρα, Συγγραφείς

Κάποιες από τις μαύρες σελίδες στην ιστορία της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20170517

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Μελανές κηλίδες στην ιστορία της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Σπύρος Κουζινόπουλος

Έκδοση: Ιανός (2017)

ISBN: 978-618-5141-34-9

Τιμή: Περίπου €13

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πολλά τα βιβλία, που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο καιρό, ίσως με αφορμή τη 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Ένα από αυτά είναι και το τελευταίο βιβλίο του Σπύρου Κουζινόπουλου.

Η έκδοση είναι καλή. Ενδιαφέρον εξώφυλλο, με φωτογραφία πρωτοσέλιδου της Μακεδονίας, όπου αναφέρεται στην καύση βιβλίων, που έγινε στη Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο του Μεταξά, ενώ στον τίτλο κυριαρχεί το μαύρο και το κόκκινο χρώμα. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει το φωτογραφικό παράρτημα και η βιβλιογραφία, ενώ στο κάτω μέρος πολλών σελίδων υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές. Ευανάγνωστο κείμενο, κλασσική έκδοση του Ιανού. Χρησιμοποιήθηκε απλό λευκό χαρτί των 100gr, ενώ εντύπωση μου έκανε το τιράζ των 1500 βιβλίων.

Τον Κουζινόπουλο τον γνωρίσαμε στη Vivlioniki αρχικά με το βιβλίο του για τη δράση του Αυστριακού αξιωματικού των ναζί Αλόις Μπρούνερ στη Θεσσαλονίκη και μετά με το βιβλίο του για τις πολιτικές δολοφονίες στην πόλη μας. Εδώ επιλέγει να παρουσιάσει κάποιες ιστορικές στιγμές, τις οποίες χαρακτηρίζει ως «μελανές κηλίδες» για την ιστορία της πόλης μας. Τα γεγονότα αυτά είναι:

  • Οι σφαγές στον Ελληνικό πληθυσμό της Θεσσαλονίκης μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821
  • Οι μέρες πριν την απελευθέρωση της πόλης το 1912, όταν η διαμάχη μεταξύ Βενιζέλου και του διαδόχου τότε Κωνσταντίνου παραλίγο θα έκανε να χαθεί η Θεσσαλονίκη για τους Έλληνες
  • Η δράση της ΕΕΕ και ο εμπρησμός του συνοικισμού Κάμπελ το 1931
  • Η Μεταξική Περίοδος στη Ελλάδα και στη Θεσσαλονίκη ειδικότερα
  • Το ναυάγιο του πλοίου «Χειμάρα» το 1947
  • Τα όσα συνέβησαν το στις εκλογές του 1961, που έμειναν στην ιστορία ως «εκλογές βίας και νοθείας»
  • Η δικτατορία του 1967 και τα όσα συνέβησαν στη Θεσσαλονίκη

Δεν τίθεται θέμα αν αυτά τα γεγονότα είναι μελανές ή λευκές σελίδες, αλλά κάποιες δεν έχουν σχέση με την Θεσσαλονίκη, τουλάχιστον σε πολύ μεγάλο κομμάτι. Μπορεί να επηρέασαν την πόλη ή κάποιες πτυχές τους να συνέβησαν στη Θεσσαλονίκη, αλλά η τοπική ιστορία δεν είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυτά τα γεγονότα. Το πιο χτυπητό παράδειγμα είναι αυτό του ναυαγίου της Χειμάρας, που ούτε καν συνέβη κοντά στη Θεσσαλονίκη, αλλά μπήκε στις σελίδες του βιβλίου γιατί μεγάλο μέρος αυτών, που χάθηκαν ήταν Θεσσαλονικείς. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί για τις δικτατορίες του 1936 και του 1967, που προφανέστατα θα επηρέαζαν τη Θεσσαλονίκη, αλλά δεν είναι κομμάτια της τοπικής ιστορίας της πόλης.

Ο Κουζινόπουλος βλέπει τα πράγματα μέσα από ένα ξεκάθαρο πολιτικό πρίσμα, αυτό της Αριστεράς. Θα μπορούσε ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου να αποτελεί κομματική μπροσούρα. Πέρα όμως από αυτό, υπάρχουν αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία στο βιβλίο. Για παράδειγμα λίγα πράγματα γνωρίζουμε για τις διώξεις του Μεταξικού καθεστώτος στη Θεσσαλονίκη τόσο σε πανεπιστημιακούς, όσο και σε απλούς πολίτες, την καύση των βιβλίων μπροστά στο Λευκό Πύργο στα πρότυπα του ναζιστικού γερμανικού καθεστώτος ή τη διάλυση των κομματικών οργανώσεων του ΚΚΕ. Επίσης εξαιρετικό ενδιαφέρον έχουν τα όσα γράφονται για τα γεγονότα κατά τις πρώτες μέρες του πραξικοπήματος του 1967 στη Θεσσαλονίκη και τις πρώτες οργανώσεις, που έγιναν ενάντια στη Χούντα. Και τα όσα γράφονται για τις εκλογές του 1961 έχουν ενδιαφέρον, καθώς και στη Θεσσαλονίκη ίσχυσε το ίδιο κλίμα τρομοκρατίας με αποκορύφωμα τη δολοφονία του Στέφανου Βελδεμίρη στην Ξηροκρήνη. Από εκεί και πέρα το γιατί επιλέγει αυτά τα γεγονότα και όχι κάποια άλλα δεν έχει νόημα να απαντηθεί, καθώς ο συγγραφέας δεν λέει ότι αυτές είναι οι μελανότερες κηλίδες στο παρελθόν της πόλης, αλλά κάποιες, που αυτός επιλέγει να ασχοληθεί μαζί τους.

Βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον, αν όχι στο σύνολό του, σίγουρα έχει κομμάτια, που αξίζει κάποιος να τα διαβάσει και να τα υπογραμμίσει. Δεν θεωρώ ότι είναι το καλύτερο έργο του Κουζινόπουλου, μου άρεσε περισσότερο το βιβλίο του για τις πολιτικές δολοφονίες, αλλά προσθέτει στοιχεία για σελίδες της ιστορίας της Θεσσαλονίκης.

 

Σχολιάστε

Filed under ΚΟΥΖΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, Σπύρος, Συγγραφείς

Η Θεσσαλονίκη σε μικρά διηγήματα νέων συγγραφέων (2ο μέρος)

Σάρωση_20170515

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Παράξενες μέρες στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Παράξενες Μέρες (2017)

ISBN: 978-618-5278-04-5

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Άλλο ένα βιβλίο, το οποίο έκανε την πρώτη του εμφάνιση στη 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης είναι το θέμα αυτής της ανάρτησης. Πρόκειται για μία συλλογή διηγημάτων νέων συγγραφέων (όσον αφορά το έργο τους) με θέμα τη Θεσσαλονίκη και κυρίως τους ανθρώπους της.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το εξώφυλλο κοσμεί ένας πίνακας του Θεσσαλονικέα ζωγράφου Ντίνου Παπασπύρου. Ο εκδοτικός οίκος «Παράξενες Μέρες» εδρεύει στο Ρέθυμνο και αυτό είναι το πρώτο του έργο, που παρουσιάζεται στη Vivlioniki. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν τα βιογραφικά στοιχεία των συγγραφέων.

Αν θυμάμαι καλά, έχει παρουσιαστεί στο παρελθόν στη Vivlioniki άλλο ένα βιβλίο, που ήταν μια συλλογή διηγημάτων με θέμα την πόλη μας, από τις εκδόσεις «.poema..«. Το βιβλίο αυτό είχε κυκλοφορήσει το 2014.

18 μικρές ιστορίες, που συμβαίνουν στη Θεσσαλονίκη του σήμερα. Οι πεζογράφοι είναι σαφώς επηρεασμένοι από την Κρίση των τελευταίων χρόνων και τις αλλαγές, που αυτή έχει επιφέρει στις ζωές των ανθρώπων. Τα διηγήματα του βιβλίου επιλέχτηκαν μέσα από πάνω από 200, που είχαν σταλεί στα πλαίσια ενός διαγωνισμού. Κριτής ήταν η Μαρία Ψωμά-Πετρίδου.

Ευνόητο είναι ότι δεν υπάρχει κοινό ύφος στις ιστορίες. Από τους 18 συγγραφείς οι 6 είναι γυναίκες και οι 12 άντρες. Χιούμορ, ρεαλισμός, σουρεαλισμός, ιστορίες σε πρώτο ή τρίτο πρόσωπο, νέοι και ηλικιωμένοι άνθρωποι, γενικά μεγάλη ποικιλία στα διηγήματα. Κύριο χαρακτηριστικό βέβαια στις περισσότερες η Κρίση, η ανεργία, η μοναξιά, οι δυσκολίες, που απότομα άλλαξαν τις ζωές μας και δημιούργησαν μια νέα πραγματικότητα. Στις δύσκολες στιγμές γενικότερα η πένα κυλάει πιο εύκολα.

Αξίζει να αναφερθούν τα ονόματα των δημιουργών άσχετα από το τι πιστεύει κάποιος για την αξία των πεζών τους. Πρόκειται για ανθρώπους, που προσπαθούν να εκφραστούν μέσω της γραφής και εκτίθενται στους αναγνώστες, αυτό είναι κάτι, που προσωπικά θαυμάζω και ζηλεύω. Με τη σειρά, που είναι τα διηγήματα στο βιβλίο, οι συγγραφείς είναι οι:

  1. Εύη Μίνου
  2. Χριστόδουλος Λιτζερίνος
  3. Θεόφιλος Γιαννόπουλος
  4. Χρήστος Καραντωνίου
  5. Τάσος Βαλμάς
  6. Δέσποινα Γραμματικού
  7. Κατερίνα Θεμελάκη
  8. Σταμάτης Μπεκιάρης
  9. Φώτης Μηκερόζης
  10. Νικόλαος Βαβδινούδης
  11. Κωνσταντίνος Αυγερινάκης
  12. Μιχάλης Μακόγλου
  13. Μάνος Αποστολίδης
  14. Αγαμέμνων Μπάνος
  15. Όλγα Ιωαννίδου
  16. Ιωάννα Ντορμούση
  17. Ιωάννα Χατζημιχαήλ
  18. Στράτος Κιαπίδης

Οι περισσότεροι είναι νέοι ηλικιακά και αυτή είναι η πρώτη φορά, που ένα έργο τους αποκτά θέση στις σελίδες ενός βιβλίου. Δεν θα κρίνω αυτές τις ιστορίες λογοτεχνικά, ούτε θα τις συγκρίνω με έργα γνωστών συγγραφέων, θα ήταν άδικο. Σε τέτοια βιβλία σημασία έχει η συμμετοχή και μόνο. Προσωπικά έχω ξεχωρίσει κάποια, που μου άρεσαν περισσότερο, αλλά το βιβλίο το διάβασα με χαρά, καθώς τέτοια έργα αποδεικνύουν ότι η συγγραφική παράδοση της πόλης συνεχίζεται. Αν θα έπρεπε να ξεχωρίσω  κάποια μόνο, θα επέλεγα το «Τα χριστουγεννιάτικα λαμπιόνια» του Χριστόδουλου Λιτζερίνου, το «Ξέπνοο χαμόγελο» του Θεόφιλου Γιαννόπουλου, το «Θεσσαλονίκη σκοτάδι» του Μάνου Αποστολίδη και το «Κόκκινα λόγια στο μαντήλι» της Ιωάννας Ντορμούση.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Θεωρώ σωστό να στηρίζονται τέτοιες δουλειές, ποτέ δεν ξέρετε, μπορεί αύριο μεθαύριο κάποιος από αυτούς τους συγγραφείς να γίνει μεγάλος και τρανός,  οπότε θα μπορείτε να πείτε ότι τον διαβάζατε από την αρχή!

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Η σύγχρονη Θεσσαλονίκη μέσα από κείμενα 7 λογοτεχνών της

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη του 20ου αιώνα μέσα από το βλέμμα και την γραφή των Γ. Βαφόπουλου, Γ. Ιωάννου, Μ. Αναγνωστάκη, Π. Θασίτη, Π. Ζάννα, Λ. Ζησιάδη, Αλ. Ναρ

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: Κυριακίδη (2017)

ISBN: 978-960-599-193-7

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης παρουσιάστηκε στα πλαίσια της 14ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Θέμα του η εικόνα της πόλης μας μέσα από τα κείμενα 7 ανθρώπων του πνεύματος, που με το έργο τους συνέβαλαν στον εμπλουτισμό της πολιτισμικής της κληρονομιάς.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Ευανάγνωστο κείμενο, συμπαθητικό εξώφυλλο, στο τέλος υπάρχουν οι πρώτες δημοσιεύσεις των κειμένων. Δεν υπάρχει κάτι, που να ξεχωρίζει ή να ενοχλεί στο μάτι του αναγνώστη.

Ο Γιώργος Αναστασιάδης είναι ένας πολυγραφότατος συγγραφέας-μελετητής της σύγχρονης ιστορίας της πόλης, με πάρα πολλά έργα, αρκετά εκ των οποίων έχουν παρουσιαστεί και στη Vivlioniki. Σε αυτό το βιβλίο επιλέγει κάποια κείμενα των 7 προσωπικοτήτων, στα οποία παρουσιάζεται η Θεσσαλονίκη, όχι η «επίσημη» ιστορία της, αλλά περισσότερο η καθημερινότητά της και το κλίμα, που επικρατούσε και επικρατεί στη Θεσσαλονίκη σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές.

Οι 7 πρέσβεις του πνεύματος είναι οι Γιώργος Βαφόπουλος, Γιώργος Ιωάννου, Μανώλης Αναγνωστάκης, Πάνος Θασίτης, Παύλος Ζάννας, Λεωνίδας Ζησιάδης και Αλμπέρτο Ναρ. Χρονικά έζησαν από τις αρχές περίπου του 20ου αιώνα έως τα τέλη του. Ο κάθε ένας άφησε στον τομέα του σπουδαίο έργο (ποίηση, πεζογραφία, κινηματογράφος). Μέσα από αυτό το έργο, εσκεμμένα ή όχι, παρουσιαζόταν και η ζωή του τόπου μας.

Τα κείμενα έχουν μεν ενδιαφέρον, αν και προσωπικά μου φάνηκε πως δεν έχουν συνάφεια και σωστό δέσιμο. Κάποια έχουν ήδη δημοσιευτεί σε άλλα βιβλία του συγγραφέα ή έχουν παρουσιαστεί μέσα από τις σελίδες του περιοδικού Θεσσαλονικέων Πόλις, οπότε προσωπικά τυχαίνει να τα έχω διαβάσει. Κάποιοι δε από τους συγγραφείς, όπως για παράδειγμα ο Λεωνίδας Ζησιάδης, έχουν στο σύνολο του έργου τους τη Θεσσαλονίκη πρωταγωνίστρια, οπότε στις λίγες σελίδες του βιβλίου αυτού δεν είναι δυνατόν κάποιος να μαζέψει τα σημεία αυτά, που αναφέρονται στη Θεσσαλονίκη του 20ου αιώνα. Προσωπικά βρήκα περισσότερο ενδιαφέρον το κομμάτι, που αναφέρεται στον Πάνο Θασίτη, γιατί έχω διαβάσει τα λιγότερα για αυτόν σε σύγκριση με τους άλλους 6 συγγραφείς.

Ο Αναστασιάδης μάλλον θέλησε να μαζέψει κάποια κείμενά του σε έναν τίτλο. Δεν είναι ότι μου φάνηκε άσχημο το βιβλίο, αλλά ούτε με συνάρπασε. Θα το συνιστούσα μόνο σε κάποιον, που θέλει να έχει μια πρώτη γνωριμία με το έργο αυτών των 7 προσωπικοτήτων, χωρίς βέβαια να είναι και ενδεικτική του έργου τους.

 

Σχολιάστε

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς

Ρεμπέτικο τραγούδι και Θεσσαλονίκη

Σάρωση_20170512

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το ρεμπέτικο και η Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Εντευκτήριο (1999)

ISBN: 960-7568-13-3

Τιμή: Περίπου €7

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η Θεσσαλονίκη έχει παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ιστορία του ρεμπέτικου τραγουδιού στη Θεσσαλονίκη. Οι περισσότεροι γνωρίζουν για το έργο του Βασίλη Τσιτσάνη στην πόλη μας, όπου έγραψε τα σημαντικότερα τραγούδια του. Υπάρχουν όμως λιγότερο γνωστοί ερμηνευτές, συνθέτες, μουσικοί αλλά και μαγαζιά τα οποία συνθέτουν συνολικά την ιστορία και τη σχέση της Θεσσαλονίκης με το ρεμπέτικο τραγούδι. Το βιβλίο αυτό αναδεικνύει και περιγράφει αυτή τη σχέση, με την υπογραφή του Ντίνου Χριστιανόπουλου.

Η έκδοση είναι απλή, λιτή και όμορφη, όπως πιστεύω πρέπει να είναι τέτοια μικρά βιβλία (60 σελίδες περίπου). Το εξώφυλλο έχει μία φωτογραφία του Βασίλη Τσιτσάνη σε νεαρή ηλικία, ενώ τη σχεδίαση την έχει αναλάβει ο Άρις Γεωργίου, γνωστός φωτογράφος της πόλης μας. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες στο κείμενο, στο τέλος υπάρχει μια λίστα με τις πηγές των φωτογραφιών καθώς και η βιβλιογραφία.

Στη Vivlioniki είχε παρουσιαστεί στο παρελθόν ένα βιβλίο του Ντίνου Χριστιανόπουλου σχετικά με τη ζωή του Βασίλη Τσιτσάνη στην πόλη μας. Το έργο αυτό κινούνταν γύρω από τη ζωή και το έργο μόνο του Τσιτσάνη βέβαια, ενώ εδώ η μελέτη του συγγραφέα επεκτείνεται και σε άλλα πρόσωπα.

Το βιβλίο στηρίζεται σε κάποιες εκπομπές, που είχε κάνει ο Χριστιανόπουλος στον Ρ/Σ 9.58. Το προλογίζει δε η Βάνα Χαραλαμπίδου, η οποία εκείνη την εποχή ήταν Διευθύντρια προγράμματος του Κρατικού Ραδιοφώνου.

Υπάρχουν 8 σύντομα κεφάλαια στο βιβλίο:

  • Το 1ο κεφάλαιο θα μπορούσε να είναι και εισαγωγή, καθώς μιλάει για τους λόγους, που αναπτύχθηκε το ρεμπέτικο στη Θεσσαλονίκη.
  • Το 2ο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στον Βασίλη Τσιτσάνη και την παρουσία και το έργο του στη Θεσσαλονίκη.
  • Το 3ο κεφάλαιο μιλάει για σημαντικές προσωπικότητες του ρεμπέτικου τραγουδιού, που έχουν σχέση με την πόλη μας, όπως για παράδειγμα η Ρόζα Εσκενάζι, η Ρίτα Αμπατζή, η Στέλλα Χασκίλ και η Σεβάς Χανούμ (σπουδαίες ερμηνεύτριες ρεμπέτικων), οι οργανοπαίκτες Αγάπιος Τομπούλης και Δημήτρης Σεμσής και συνθέτες όπως ο Μανώλης Χιώτης (που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη), ο Γιώργος Μητσάκης, ο Φωτάκης Χαλουλάκος κα.
  • Το 4ο κεφάλαιο έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς μιλάει για τα στέκια του ρεμπέτικου στη Θεσσαλονίκη, με αναφορές σε πολλά μαγαζιά τόσο στο κέντρο της πόλης, όσο και στις γύρω συνοικίες.
  • Το 5ο κεφάλαιο έχει μια αναφορά σε ρεμπέτικα τραγούδια, που μιλάνε για τη Θεσσαλονίκη, περίπου 40 τίτλοι
  • Το 6ο κεφάλαιο μιλάει για τη σχέση μεταξύ των ρεμπέτικων και των σεφαραδίτικων τραγουδιών, για την οποία είχε γράψει πολλά ο Αλμπέρτο Ναρ (δείτε εδώ).
  • Το 7ο κεφάλαιο μιλάει για την εξέλιξη του ρεμπέτικου μετά το 1960
  • Το 8ο κεφάλαιο αναφέρει κάποιους από τους μελετητές του ρεμπέτικου τραγουδιού στη Θεσσαλονίκη

Όσοι έχουν ακούσει τον Χριστιανόπουλο να μιλάει, μπορούν νομίζω εύκολα να αναγνωρίσουν το ύφος του μέσα στο κείμενο αυτό. Με τρόπο απλό και λόγο προσεγμένο μέσα σε ένα σύντομο κείμενο καταφέρνει να περιγράψει τον κόσμο του ρεμπέτικου κυρίως στην μεσοπολεμική και κατοχική Θεσσαλονίκη. Βρήκα το βιβλίο πολύ ενδιαφέρον, για εμένα, που δεν έχω ειδικές γνώσεις πάνω στη μουσική αυτή. Καταφέρνει όμως ο Χριστιανόπουλος να δώσει το κλίμα μέσα στο οποίο οι δημιουργοί, οι ερμηνευτές και γενικά όλος ο κόσμος του ρεμπέτικου εργάστηκε στη Θεσσαλονίκη.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Αναμνήσεις του πρώην προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, Γιώργου Τριανταφυλλίδη

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Σημειώσεις αναμνήσεων

Συγγραφέας: Γιώργος Τριανταφυλλίδης

Έκδοση: Παρατηρητής (1999)

ISBN: 960-374-040-3

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα ακόμη βιβλίο αναμνήσεων, που μας έρχεται από το μακρινό 1999, αποτελεί το θέμα της σημερινής ανάρτησης. Συγγραφέας ο Γιώργος Τριανταφυλλίδης, ένας άνθρωπος, που μπορεί να είναι άγνωστος στους περισσότερους, αλλά για περίπου 30 χρόνια είχε εμπλακεί με θέματα του Δήμου Θεσσαλονίκης από διάφορες θέσεις, ενώ η μοίρα τον έφερε να είναι αυτόπτης μάρτυρας της δολοφονίας του Γρηγορίου Λαμπράκη τον Μάιο του 1963.

Η έκδοση είναι μέτρια. Υπάρχουν κάποιες λίγες φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο μάλλον του συγγραφέα. Στο εξώφυλλο υπάρχει μια φωτογραφία του Λευκού Πύργου πιθανότατα κατά τα τέλη του 19ου αιώνα. Υπάρχει ένα σφάλμα στην εκτύπωση, καθώς μετά τη σελίδα 144 επαναλαμβάνονται οι σελίδες 129 έως 144.

Γεννημένος το 1922 στην Κωνσταντινούπολη, ο Τριανταφυλλίδης ήρθε στη Θεσσαλονίκη σε ηλικία δύο μόλις μηνών. Οπότε όλες οι παιδικές και εφηβικές του εμπειρίες έχουν να κάνουν με τα χρόνια του Μεσοπολέμου και της Κατοχής. Αναμνήσεις και πληροφορίες για αυτά τα χρόνια διαβάζουμε στα δύο πρώτα κεφάλαια του βιβλίου, λίγες μεν, αλλά ενδιαφέρουσες. Εξαιρετικό το 4ο κεφάλαιο, το οποίο έχει τίτλο «Η ψαλτική θητεία. Ο συνοικισμός Χαριλάου», όχι για τα όσα αναφέρει για τους ψαλτάδες της πόλης, αλλά για τις πολλές και χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τη γειτονιά της Χαριλάου. Σημαντικότατο επίσης το 9ο κεφάλαιο, το οποίο μιλάει για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, καθώς ο Τριανταφυλλίδης ήταν μεταξύ των ατόμων, που είχαν οργανώσει την εκδήλωση στην οποία είχε προσκληθεί να μιλήσει ο δολοφονημένος βουλευτής. Υπήρξε και αυτόπτης μάρτυρας της δολοφονικής επίθεσης, καθώς βρισκόταν πολύ κοντά στον Λαμπράκη, οπότε η περιγραφή του γεγονότος είναι λεπτομερής και αρκετά ζωντανή.

Από το υπόλοιπο βιβλίο, το μεγαλύτερο μέρος είναι αφιερωμένο σε θέματα Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Θεσσαλονίκης. Ο Τριανταφυλλίδης είχε αναμειχθεί στα του Δήμου από το 1954, όταν και εξελέγη δημοτικός σύμβουλος με την παράταξη του Μηνά Πατρικίου. Από τότε έως και το 1986 υπηρέτησε τον Δήμο από διάφορες θέσεις. Είχε προταθεί από τον χώρο της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς να κατέβει για δήμαρχος το 1986, αλλά τελικά κάτι τέτοιο δεν έγινε με αποτέλεσμα να αποσυρθεί από τα κοινά. Στο βιβλίο ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει πάρα πολλά πράγματα σχετικά με τη σύνθεση των Δημοτικών Συμβουλίων, τις δημοτικές εκλογές και κάποια από τα έργα, που έγιναν μεταπολεμικά στη Θεσσαλονίκη. Το βιβλίο κλείνει με δύο κεφάλαια, τα οποία πρέπει να γράφτηκαν σε μεταγενέστερο χρόνο σε σχέση με το υπόλοιπο βιβλίο, το ένα μιλάει για την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου Δημαρχείου, που το 1999 ήταν ακόμη στα σχέδια και το άλλο μιλάει για το ρόλο της πόλης ως συμπρωτεύουσας. Έχουν ενδιαφέρον τέτοια κείμενα, όταν τα κοιτά κάποιος από μια χρονική απόσταση.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Φυσικά δεν μπορεί να κριθεί ως λογοτεχνικό κείμενο, αλλά είναι μια κατάθεση μνήμης. Κάποια κομμάτια του μου φάνηκαν πολύ ενδιαφέροντα και χρήσιμα για κάποιον μελλοντικό ερευνητή ή ιστορικό. Ο Τριανταφυλλίδης ήταν από τις μορφές εκείνες, που δεν φαίνονταν μάλλον τόσο πολύ, μπορεί να αδικήθηκε κιόλας από συνεργάτες του. Πέθανε σε ηλικία 87 ετών, το 2009. Σε κάποια σημεία φαίνεται να γράφει με παράπονο, αλλά δεν μπορώ να είμαι σίγουρος για αυτό. Σε γενικές γραμμές πάντως μπορεί κάποιος άνετα να πει, πως το βιβλίο αυτό προσθέτει στοιχεία στην τοπική ιστορία της πόλης μας.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ, Γιώργος

Ένας δεινόσαυρος γνωρίζει τη Θεσσαλονίκη

Σάρωση_20170508

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ένας δεινόσαυρος στο μπαλκόνι μου

Συγγραφέας: Σάκης Σερέφας

Έκδοση: Πατάκη (2016)

ISBN: 978-960-16-2603-1

Τιμή: Περίπου €11

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στην προηγούμενη ανάρτηση είδαμε έναν παιδικό οδηγό πόλης, που είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 1997. Η σημερινή ανάρτηση έχει να κάνει με ένα ακόμη παιδικό βιβλίο, περισσότερο σύγχρονο, γραμμένο από έναν πολύ γνωστό συγγραφέα και μελετητή της ιστορίας της πόλης μας, τον Σάκη Σερέφα.

Η έκδοση είναι πάρα πολύ καλή. Εξαιρετική ποιότητα χαρτιού, εικονογράφηση από τον Γιάννη Στύλο, στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν κάποια βιβλιογραφικά στοιχεία, περισσότερο μάλλον για τους γονείς, παρά για τους μικρούς αναγνώστες. Το βιβλίο είχε πάρει το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Βιβλίου Γνώσεων το 2009.

Πρωταγωνιστές της ιστορίας αυτής είναι ο νεαρός δεινόσαυρος Σαύρος, ο οποίος γεννιέται στον Χορτιάτη και ο μικρός Γιάννης, που μένει κάπου στην Άνω Πόλη. Οι δυο τους συναντιούνται και μετά από παραίνεση του Γιάννη αποφασίζουν να κάνουν μια βόλτα στη Θεσσαλονίκη για να παρατηρήσουν την πόλη, τα μνημεία και τους ανθρώπους της. Θα γνωρίσουν έτσι μια διαφορετική εικόνα της Θεσσαλονίκης, καθώς την κοιτούν από ψηλά.

Ενδιαφέρον έχουν τα σημεία, που επιλέγει ο Σερέφας ως «παρατηρητήρια». Είναι παλαιά, αλλά και σύγχρονα μνημεία. Η Καμάρα, ο μιναρές στη Ροτόντα, το γλυπτό «Πρόοδος» του Ζογγολόπουλου στο Συντριβάνι, το πλατάνι στην Πλατεία Ναυαρίνου, η Αγία Σοφία, το Μπεζεστένι και το μπαλκόνι στο «Όλυμπος-Νάουσα». Η αφήγηση είναι ξεχωριστή, με πολλά σουρεαλιστικά στοιχεία, χαρακτηριστικό της γραφής του Σερέφα. Οι περιγραφές είναι δοσμένες με πολύ φαντασία κάνοντας το κείμενο κατάλληλο για ανάγνωση ακόμη και για ενήλικες. Στο τέλος κάθε κεφαλαίου υπάρχει μια μικρή παράγραφος με τίτλο «Εδώ υπάρχει λίγη γνώση», όπου ο αναγνώστης ξεφεύγει από τον μαγικό κόσμο του παραμυθιού και μαθαίνει κάποια στοιχεία γενικής φύσεως, όπως για παράδειγμα το ότι ο Χορτιάτης είναι ένα σβησμένο ηφαίστειο (μην μου πείτε ότι το γνωρίζατε πολλοι…)!

Τα σχέδια δεν έχουν χρώμα μεν, αλλά αυτό βοηθά τον μικρό αναγνώστη, ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιήσει τις ξυλομπογιές και τους μαρκαδόρους του και να βάλει αυτός τα χρώματα, που θέλει.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ. Εξαιρετική ποιότητα έκδοσης, λόγος ξεχωριστός και μοναδικός, αφήγηση, που τρέχει, λείπουν τα κλισέ, που εμένα τουλάχιστον με κουράζουν στα παιδικά βιβλία, όμορφα σχέδια, συνολικά μια πολύ προσεγμένη δουλειά τόσο για τα παιδιά, όσο και για τη Θεσσαλονίκη. Στους μικρούς πολίτες αυτού του τόπου αξίζει να υπάρχει το βιβλίο αυτό στη βιβλιοθήκη τους. Και αν δεν έχουν βιβλιοθήκη, ας αποκτήσουν μία με πρώτο αυτό το έργο.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΕΡΕΦΑΣ, Σάκης

Ένας παιδικός οδηγός πόλης για τη Θεσσαλονίκη

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη, οδηγός για παιδιά

Συγγραφέας: Γιολάντα Χατζή

Έκδοση: Κέδρος (2003)

ISBN: 960-04-1306-1

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η σημερινή ανάρτηση το πιο πιθανό είναι να διαβαστεί από ενήλικες, αλλά αφορά ένα βιβλίο, το οποίο απευθύνεται σε παιδιά. Πρόκειται για έναν σύντομο οδηγό πόλης, ο οποίος πρωτοκυκλοφόρησε το 1997 και πρέπει να ήταν από τις πρώτες δουλειές τέτοιου είδους.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς να υπάρχει κάτι ξεχωριστό. Οι φωτογραφίες είναι όλες ασπρόμαυρες, εκτός από τα σχέδια, που έχουν χρώμα. Στο τέλος υπάρχει ένα γλωσσάρι. Το βιβλίο είναι για παιδιά ηλικίας άνω των 9 ετών. Τα σκίτσα είναι του Σπύρου Γούση, ενώ οι φωτογραφίες της Λίας Ναλμπαντίδου και του Στράτου Καλαφάτη. Χορηγοί της έκδοσης ήταν η Αγροτική Τράπεζα και η Τράπεζα Μακεδονίας-Θράκης (καμία από τις δύο δεν υπάρχει πια). Εγώ έχω τη δεύτερη έκδοση, που κυκλοφόρησε το 2003, δεν γνωρίζω αν έχει επόμενες εκδόσεις ή αν υπήρχαν διαφορές από την πρώτη.

Πρωταγωνιστής ο μικρός Αλέξανδρος, ο οποίος συντροφιά με τον σκύλο του (ο οποίος δεν έχει όνομα…) περπατάει στην πόλη και περιγράφει στοιχεία από τα μνημεία και την ιστορία της Θεσσαλονίκης. Ακολουθείται κάποια χρονολογική σειρά, από τα παλαιότερα προς τα νεώτερα χρόνια. Όπως ανοίγετε το βιβλίο και μετά έναν χάρτη της πόλης, βρίσκεται αριστερά το κείμενο και δεξιά η φωτογραφία μιας περιοχής της πόλης μας. Το κείμενο επίσης χωρίζεται σε δύο μέρη, το πάνω είναι η αφήγηση του Αλέξανδρου και το κάτω έχει κάποια ιστορικά στοιχεία.

Δεν μπορώ να πω ότι το βιβλίο με ξετρέλανε. Δεν μου άρεσε, που οι φωτογραφίες είναι όλες ασπρόμαυρες, για ένα παιδικό βιβλίο ίσως θα ήταν καλύτερα να είναι έγχρωμες. Υπάρχουν κάποια ιστορικά λάθη στο κείμενο, όπως πχ ότι ο Κάσσανδρος έζησε μόλις 5(!) χρόνια ή ότι οι Εβραίοι Σεφαραδίτες ήρθαν στη Θεσσαλονίκη 150 χρόνια μετά την άλωση της πόλης από τους Οθωμανούς. Δεν είμαι επίσης σίγουρος ότι παιδί 9 ετών ή και λίγο μεγαλύτερο θα μπορεί να καταλάβει τη διαφορά μεταξύ «νεοκλασικισμού» και «εκλεκτικισμού» στην αρχιτεκτονική κτιρίων της πόλης μας. Από την άλλη η εμπειρία μου σε παιδικά βιβλία είναι μικρή, οπότε ίσως έτσι πρέπει να γράφεται ένα παιδικό βιβλίο.

Σήμερα μπορεί να βρει κάποιος και άλλους τίτλους με παρόμοιο θέμα, ένα βιβλίο τέτοιο είχε παρουσιαστεί και από τη Vivlioniki στο παρελθόν (δείτε εδώ). Ναι μεν δεν είναι ανανεωμένος (για παράδειγμα έχει ακόμη το ζωολογικό κήπο ως ένα σημείο, που αξίζει κάποιος να δει, ενώ ο ζωολογικός κήπος δεν υπάρχει πια ή δεν υπάρχει τίποτα για τη Νέα Παραλία, καθώς αυτή κατασκευάστηκε πολλά χρόνια μετά), αλλά μπορεί να το βρει κάποιος σε αρκετά φθηνότερη τιμή από €8 και μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως μια πρώτη επαφή του μικρού αναγνώστη με την ιστορία και τα μνημεία αυτής της πόλης.

 

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΤΖΗ, Γιολάντα